📖 Poznaj nasze wydawnictwo: https://radionaukowe.pl/wydawnictwo
📚 Wygodne zakupy książek: https://wydawnictwoRN.pl
👉 Zostań Patronem: https://patronite.pl/radionaukowe
👉 Wesprzyj jednorazowo: https://suppi.pl/radionaukowe
🎧 Posłuchaj na streamingu: https://ffm.bio/radionaukowe
🔔 Subskrybuj: https://youtube.com/@RadioNaukowe?sub_confirmation=1
🌐 Strona: https://radionaukowe.pl
👍 Facebook: https://facebook.com/RadioNaukowe
📷 Instagram: https://instagram.com/radionaukowe
❌ Twitter: https://twitter.com/RadioNaukowe
🎓 Odwiedź LAMU: https://youtube.com/@LetniaAkademiaMlodychUmyslow
🎬 Zobacz więcej: https://www.youtube.com/playlist?list=PLTld5jYla5hZvt1d4RClz7TWU7bC65w8J
📩 Kontakt: kontakt@radionaukowe.pl
Żyją wśród nas osoby, które wierzą w wielu bogów opiekujących się poszczególnymi elementami świata, w dusze przodków pozostające w kontakcie ze światem żywych i jednocześnie w formę reinkarnacji. Palą ofiarne ognie, zwracają szczególną uwagę na momenty przełomowe roku, takie jak przesilenia i równonoce, i żyją według wskazań swojej religii. A nie jest to łatwe, jeśli nikt nigdy tych wskazań nie spisał. Mowa o rodzimowiercach, grupie wyznaniowej, która odwołuje się do przedchrześcijańskich wierzeń Słowian. Rozmawiam o niej z prof. Piotrem Grochowskim, folklorystą, kulturoznawcą i etnologiem z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Niedawno ukazała się książka naukowca “Polskie rodzimowierstwo”, stanowiąca podsumowanie jego ostatnich lat badań.
Rodzimowierstwo to nie zabawa w tradycje ani nie rekonstrukcja. – Rodzimowiercy zakładają, że to jest religia współczesna, która ma służyć dzisiejszym ludziom, odpowiadać na ich potrzeby – opowiada prof. Grochowski. Trzy podstawowe filary tej religii to politeizm, kult przodków oraz kosmocentryzm. Ten ostatni zakłada, że kosmos stanowi pewną całość, której częścią są bóstwa, a inną częścią ludzie. – Człowiek jest odpowiedzialny za funkcjonowanie kosmosu – wskazuje etnolog. To znaczy, że działania rytualne mają duże znaczenie: wspomagają prawidłowe funkcjonowanie świata. Jeśli ich nie dopełnimy, to świat może zacząć szwankować. Nie ma piekła ani dualizmu dobro-zło. To, co może nam się wydawać złe, tak naprawdę stanowi element równowagi świata.
Obrzędy rodzimowierców można z grubsza podzielić na takie związane z cyklem życia ludzkiego i związane z cyklem solarnym czy wegetacyjnym. Co roku uroczyście obchodzi się momenty przemiany w przyrodzie: przesilenia i równonoce. Do tego obchodzi się specjalne obrzędy związane z życiem rodziny czy gromady: okazanie nowo narodzonego dziecka, postrzyżyny lub kosopleciny na zakończenie okresu wczesnego dzieciństwa, swadźba, czyli zaślubiny, i tryzna, czyli pogrzeb. Składa się ofiary bóstwom i duchom przodków.
W odcinku rozmawiamy też o szerszym kontekście rodzimowierstwa europejskiego (bardzo mocną pozycję ma na przykład na Litwie), o tym, co się dzieje z duszą, która po śmierci dzieli się na pół, i czy można pochować rodzimowiercę na katolickim cmentarzu (jeszcze jak!).
Zdjęcie w tle miniatury: Gromada MIR
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%C5%9Awi%C4%99to_Welesa_w_Gromadzie_MIR,_15_lutego_2020_(3).jpg
00:00 Wstęp
01:59 O książce gościa
04:27 Liczebność rodzimowierców w Polsce
07:25 Trudności z definicją wierzeń rodzimowierczych
10:08 Historia i współczesne odrodzenie religii
11:25 Inkluzywne vs ekskluzywne podejście do wiary
13:07 Łączenie rodzimowierstwa z katolicyzmem
20:17 Politeizm, kult przodków i kosmocentryzm
24:49 Źródła wiedzy o wierzeniach bez świętych ksiąg
30:31 Wiara religijna czy rekonstrukcja historyczna?
35:32 Koncepcja grzechu i moralności
37:10 Śmierć, reinkarnacja i wędrówka dusz
40:26 Terytorialność bogów a migracja
43:32 Rodzimowierstwo w europie i na świecie
45:45 Magia, praktyki magiczne i rytuały
49:21 Kwestia Nowego Roku w kalendarzu
50:23 Swaróg i Swarożyc
51:00 Kim jest Świętowit?
54:33 Topienie Marzanny – zabawa czy sacrum?
59:40 Obrzędy pogrzebowe i kremacja
01:03:02 Kościół katolicki naprzeciw rodzimowiercą
01:07:08 Święte miejsca kultu w Polsce
01:09:37 Trudności bycia rodzimowiercą w nowoczesności
01:12:37 Motywacje osób przechodzących na rodzimowierstwo
01:17:27 Żercy i przywództwo duchowe
01:18:54 Atmosfera obrzędów okiem gościa
01:21:25 Różnice między rodzimowierstwem słowiańskim a bałtyckim
01:25:06 Legalność praktyk religijnych
01:26:40 Reakcje rodzimowierców na książkę profesora
01:28:50 Przyszłość i rozwój rodzimowierstwa w Polsce
01:30:37 Zakończenie
🧠 Radio Naukowe – włącz wiedzę! 🧠
#RadioNaukowe #KarolinaGłowacka
źródło: Radio Naukowe
