źródło: Copernicus
W 276. odcinku “Czytamy naturę” opowiadam o:
1) 03:46 psach o wybitnych zdolnościach językowych (głównie rasy border collie), które uczą się nowych słów, podsłuchując;
2) 09:40 zastosowaniu kawałka matematyki, który pomaga fizykom modelować struny, przy tworzeniu optymalnych sieci, np. naczyń krwionośnych;
3) 18:04 chorobach, które trapiły żołnierzy Napoleona wycofujących się spod Moskwy w 1812.
Źródła:
NEWSY: https://www.gov.pl/web/nauka/w-ministerstwie-powstal-zespol-doradczy-ds-popularyzacji-nauki–wspolna-przestrzen-dialogu-nauki-i-spoleczenstwa
1) Dror, S., Miklósi, Á., Morvai, B., Năstase, A. S., & Fugazza, C. (2026). Dogs with a large vocabulary of object labels learn new labels by overhearing like 1.5-year-old infants. Science, 391(6781), 160-163. https://www.science.org/doi/10.1126/science.adq5474
2) Meng, X., Piazza, B., Both, C., Barzel, B., & Barabási, A. L. (2026). Surface optimization governs the local design of physical networks. Nature, 649(8096), 315-322. https://www.nature.com/articles/s41586-025-09784-4
3) Barbieri, R., Fumey, J., Kabral, H., Scheib, C. L., Signoli, M., Costedoat, C., & Rascovan, N. (2025). Paratyphoid fever and relapsing fever in 1812 Napoleon’s devastated army. Current Biology, 35(21), 5384-5391. https://www.cell.com/current-biology/abstract/S0960-9822(25)01247-3
Materiał powstał dzięki dofinansowaniu ze środków Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim.
Wesprzyj kanał Copernicus:
https://www.youtube.com/channel/UCCehmsLClWwxA_SDLtff6xA/join
https://patronite.pl/copernicus
00:00 Wstęp
01:31 Czytamy newsy
03:46 Psy nas podsłuchują!
09:40 Teoria strun w żyłach
18:04 Co wykończyło Napoleona?
Na kanale Copernicus popularyzujemy naukę. Wyjaśniamy obowiązujące teorie, czytamy nowe publikacje, przedstawiamy historyczny kontekst odkryć naukowych. Kanał związany jest z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Centrum powstało w 2008 r. z inicjatywy Michała Hellera, laureata Nagrody Templetona; od 2014 r. współorganizuje Copernicus Festival. Jeśli doceniasz sposób, w jaki popularyzujemy naukę, możesz nas wesprzeć. Dobrowolne darowizny można wpłacać na konto Fundacji Centrum Kopernika: 92 1090 2053 0000 0001 2289 4260 z dopiskiem "na działalność statutową fundacji". https://www.copernicuscenter.edu.pl/fundacja
https://www.copernicuscenter.edu.pl/fundacja
Links
