Michał Heller
***
Co łączy naukę i religię? A co je dzieli? Czy te dwie wielkie tradycje ludzkiej myśli muszą żyć w konflikcie – czy może wręcz przeciwnie, to właśnie napięcie między nimi najbardziej pobudza twórczość?
W tym trzecim odcinku serialu „Lubię nie wiedzieć” ks. prof. Michał Heller konfrontuje się z napięciami między nauką i religią – z którymi sam musiał zmagać się w swoim życiu, jako zawodowy naukowiec i ksiądz katolicki.
Prof. Heller opowiada o średniowiecznych mistrzach i scholastycznych debatach, o narodzinach nowożytnej nauki, o Darwinie, Galileuszu i problemach, które wciąż powracają – od wszechmocy Boga po prawa przyrody. Pokazuje, jak wielką rolę odegrała teologia w kształtowaniu standardów racjonalnego myślenia i dlaczego dziś to nauka wyznacza ramy intelektualnej dyskusji.
Trzeci odcinek naszego serialu to także opowieść o współczesnych wyzwaniach ze strony nauki dla teologii: o neuronauce, sztucznej inteligencji – a także o osobistych wyzwaniach współczesnego człowieka. O poszukiwaniu sensu w świecie pozbawionym łatwych odpowiedzi, a także o problemie zła, które wpisuje się jakoś w historię wszechświata i osobistą historię każdego człowieka.
Zatrzymujemy się przy wizjonerach i mistrzach nauki; zastanawiamy nad fenomenem ludzi, którzy nie przestają zadawać pytań, i tych, którzy twardo stoją na ziemi. Wspominamy o pomyśle na teologię nauki – próbie znalezienia głębi teologicznej we współczesnej nauce.
Zapraszamy na film o konflikcie i pojednaniu, intelektualnych napięciach, które muszą niszczyć, a mogą budować. O tym, jak nauka i religia – choć tak różne – mogą wzajemnie się inspirować i wzbogacać.
***
W serialu „Lubię nie wiedzieć” wypowiedzi prof. Hellera osadzamy w szerszym kontekście naukowych teorii i filozoficznych refleksji. Na przestrzeni trzech odcinków staramy się pokazać najważniejsze elementy myśli prof. Hellera – a także pokazać cechy dobrego myślenia. “Trudno jest nie myśleć. Myśli się nie da zatrzymać” – mówi prof. Heller. Ale wszyscy wiemy, że nie jest łatwo unikać błędów i pomyłek w swoim myśleniu. W serialu nie brakuje również refleksji nad relacjami nauki i religii, czyli nad tematem, który stał się niezwykle ważny w życiu osobistym prof. Hellera – będącego zarówno fizykiem i filozofem, jak i katolickim księdzem i teologiem.
Zobacz wszystkie odcinki serialu: https://www.youtube.com/playlist?list=PLuqpwpkBmbAmQEMxqdXmg_TByPxKN6HcK
***
Kim jest ks. prof. Michał Heller?
Michał Heller urodził się w 1936 r. Jest kosmologiem, filozofem i teologiem, specjalizującym się m.in. w kosmologii relatywistycznej, geometrii nieprzemiennej, filozofii i historii nauki oraz w badaniach nad relacjami między nauką i religią. Emerytowany profesor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie i pracownik Obserwatorium Watykańskiego, stypendysta i profesor wizytujący uniwersytetów w Oksfordzie, Cambridge, Bochum, Louvain i Waszyngtonie. Autor ponad 80 książek (jak np. „Przestrzenie Wszechświata”, „Bóg i geometria”, „Filozofia przypadku”, „Ostateczne wyjaśnienia Wszechświata”, „Filozofia i Wszechświat”, „Kosmologia kwantowa”, „Szczęście w przestrzeniach Banacha”, „Sens życia i sens Wszechświata”) oraz kilkuset artykułów naukowych opublikowanych w branżowych czasopismach fizycznych, kosmologicznych czy filozoficznych. Doktor honoris causa wielu uczelni, w tym Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademii Górniczo-Hutniczej, Uniwersytetu Śląskiego i Politechniki Warszawskiej. Laureat licznych nagród i wyróżnień, w tym Złotego Krzyża Zasługi, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Orderu Orła Białego oraz Nagrody Templetona (o wartości 1,6 mln USD), którą w całości przeznaczył na ufundowanie Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, którego został pierwszym dyrektorem.
***
Ten film powstał dzięki ludziom, którzy wierzą w siłę wiedzy i wyobraźni. Dziękujemy.
Produkcja: Fundacja Centrum Kopernika 2024
Serdeczne podziękowania za życzliwość i wsparcie oraz udostępnienie swoich przestrzeni:
Pani Joannie Babuli z Pasażu Odkryć w Tarnowie Centrum Nauki i Techniki
Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie – Kampus WSIiZ
Parafii św. Maksymiliana w Tarnowie
Urzędowi Miasta Tarnowa za udostępnienie Sali Lustrzanej
Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
Projekt „Wolę nie wiedzieć”. Wokół myśli Michała Hellera. Został dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki (aktualnie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego) w ramach Programu pod nazwą „Społeczna odpowiedzialność nauki II”
