źródło: Copernicus
14 września 2015 r. eksperyment LIGO po raz pierwszy zarejestrował fale grawitacyjne – zaburzenia czasoprzestrzeni powstałe przy zderzeniu czarnych dziur. Odkrycie to uhonorowano Nagrodą Nobla w 2017 r. W tych badaniach uczestniczyła prof. Dorota Gondek- -Rosińska, z którą porozmawiamy o falach grawitacyjnych i informacjach, jakie niosą
Prowadzenie: Łukasz Lamża
Dorota Gondek-Rosińska jest profesorem na Uniwersytecie Warszawskim, kierownikiem katedry Astrofizyki Teoretycznej w Obserwatorium Astronomicznym UW. Jest również koordynatorką studiów doktoranckich w OA UW. W pracy naukowej bada m. in astrofizyczne źródła fal grawitacyjnych takie jak rotujące gwiazdy neutronowe, układy powójne gwiazd neutronowych i czarnych dziur, wybuchy supernowych oraz poszukuje sygnałów w danych z detektorów fal grawitacyjnych LIGO-Virgo-Kagra.
Bierze czynny udział w pracach przyszłych obserwatoriów fal grawitacyjnych Einstein Telescope, Cosmic Explorer oraz LISA. Jest współautorką ponad 250 publikacji naukowych. W roku 2011, za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej oraz za popularyzowanie nauki w Polsce i na świecie, Dorota Rosińska została wyróżniona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
W 2017 roku za pierwszą detekcję fal grawitacyjnych przyznana została nagroda Nobla z fizyki. Dorota Rosińska za udział w tym odkryciu otrzymała, wraz z innymi uczonymi z międzynarodowej współpracy LIGO-Virgo-Kagra prestiżowe nagrody, m.in. „Special Breakthrough Prize In Fundamental Physics”, „Gruber Cosmology Prize”, medal PAN im. Mikołaja Kopernika oraz nagrodą naukową Polskiego Towarzystwa Fizycznego.
Studia na kierunku astronomia ukończyła na Uniwersytecie Warszawskim, stopień doktora uzyskała w Centrum Astronomicznym PAN im. Mikołaja Kopernika, a habilitację na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po doktoracie pracowała w CAMK PAN, nastepnie w Obserwatorium Paryskim oraz Universite Paris 7 we Francji , na Uniwersytecie w Alikante w Hiszpanii oraz w Instytucie Astronomii na Uniwersytecie Zielonogórskim . Jako dwukrotna laureatka konkursów „Fundacji na rzecz Nauki Polskiej” stworzyła i prowadziła kilkunastoosobowy zespół naukowy pracujący nad astrofizycznymi źródłami fal grawitacyjnych. Wypromowała pięcioro doktorantów.
Rozmowa odbyła się w ramach Copernicus Festival 2026: Złożoność, w paśmie Rozmowa.
Miastem Gospodarzem Copernicus Festival jest Miasto Kraków
Copernicus Festival jest finansowany ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach zadania zleconego.
Wydarzenie zostało objęte honorowym patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcina Kulaska oraz prezydenta Miasta Krakowa Aleksandra Miszalskiego
Wesprzyj kanał Copernicus:
https://www.youtube.com/channel/UCCehmsLClWwxA_SDLtff6xA/join
https://patronite.pl/copernicus
Na kanale Copernicus popularyzujemy naukę. Wyjaśniamy obowiązujące teorie, czytamy nowe publikacje, przedstawiamy historyczny kontekst odkryć naukowych. Kanał związany jest z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Centrum powstało w 2008 r. z inicjatywy Michała Hellera, laureata Nagrody Templetona; od 2014 r. współorganizuje Copernicus Festival. Jeśli doceniasz sposób, w jaki popularyzujemy naukę, możesz nas wesprzeć. Dobrowolne darowizny można wpłacać na konto Fundacji Centrum Kopernika: 92 1090 2053 0000 0001 2289 4260 z dopiskiem "na działalność statutową fundacji". https://www.copernicuscenter.edu.pl/fundacja
https://www.copernicuscenter.edu.pl/fundacja
Links
